E-ticarette kâr marjı hesaplama, satış gelirinden hangi giderlerin çıkarıldığını belirlemek ve kalan tutarı gelirle karşılaştırmakla başlar. Ürün maliyeti çıkarıldığında brüt kâr marjı; komisyon, kargo, ödeme ve reklam gibi giderler de hesaba katıldığında katkı marjı hesaplanabilir. Net kâr marjı ise bütün ilgili işletme giderleri, finansman ve vergiler sonrasında belirlenir.
Bir e-ticaret mağazası yüksek satış hacmine ulaşsa bile düşük kârla çalışabilir. Özellikle pazaryeri komisyonları, Google Ads ve Meta Ads harcamaları, kargo, iadeler ve indirimler ürün başına kalan tutarı azaltabilir.
Örneğin 1.000 TL’ye satılan bir ürünün alış maliyetinin 420 TL olması, işletmenin otomatik olarak 580 TL net kâr elde ettiği anlamına gelmez.
Çünkü brüt kâr ile işletmenin sonunda elde ettiği net kâr farklı kavramlardır.
Bu rehberde brüt kâr, katkı marjı ve net kâr arasındaki farkı, komisyonların ve reklamın kârlılığa etkisini, başabaş ROAS hesabını, doğru satış fiyatının nasıl belirlendiğini ve ürün bazlı kârlılık raporunun nasıl hazırlanacağını örneklerle açıklıyoruz.
E-Ticarette Kâr Marjı Nasıl Hesaplanır? Kısa Cevap
Kâr marjı, ilgili kâr tutarının net satış gelirine bölünüp 100 ile çarpılmasıyla hesaplanır. Ancak hangi giderlerin düşüldüğü, hesaplanan marjın türünü belirler.
Brüt kâr marjı: Net satış gelirinden satılan malın maliyeti çıkarılır.
Katkı marjı: Net satış gelirinden ilgili değişken giderler çıkarılır. Komisyon, kargo, ödeme ve siparişe bağlı reklam maliyeti bu hesapta değerlendirilebilir.
Net kâr marjı: Dönemin ilgili bütün giderleri, finansman ve vergiler sonrası net kâr, net satış gelirine bölünür.
Brüt kâr =
Net satış - Satılan malın maliyeti
Brüt kâr marjı (%) =
Brüt kâr / Net satış × 100
Katkı tutarı =
Net satış - Tanımlı değişken giderler
Katkı marjı (%) =
Katkı tutarı / Net satış × 100
Net kâr marjı (%) =
Dönem net kârı / Dönem net satışları × 100Aşağıdaki örneklerde, aksi belirtilmedikçe tutarlar karşılaştırılabilir KDV hariç varsayımsal değerlerdir. Gerçek muhasebe ve vergi hesaplamalarında işletmenin durumu esas alınmalıdır.
E-Ticarette Kâr Marjı Nedir?
Kâr marjı, belirli giderler çıkarıldıktan sonra kalan kârın satış gelirine oranıdır. Yüzde olarak ifade edilir.
Bir işletme 1.000 TL net satış geliri elde ettiğinde, bunun 200 TL’si ilgili giderler sonrası kârsa marj %20 olur.
Net satış:
1.000 TL
Tanımlı kâr:
200 TL
Kâr marjı:
200 / 1.000 × 100 = %20Bu örneğin brüt mü, faaliyet mi, net mi olduğu, 200 TL’ye ulaşırken hangi giderlerin çıkarıldığına bağlıdır.
Kâr marjı neden önemlidir?
Satış hacmi, işletmenin büyüklüğü hakkında bilgi verebilir; ancak tek başına finansal sağlığı göstermez.
Kâr marjı, ürünlerin maliyet yapısını anlamaya, fiyat kararlarına ve farklı satış kanallarını karşılaştırmaya yardımcı olur.
Brüt Kâr, Katkı Marjı, Faaliyet Kârı ve Net Kâr Arasındaki Fark
E-ticaret raporlarında farklı marjların birbirine karıştırılması yanlış fiyatlandırmaya yol açabilir.
| Gösterge | Hesaplama | Ne anlatır? |
|---|---|---|
| Brüt kâr | Net satış – Satılan malın maliyeti | Ürün maliyeti sonrası kalan tutar |
| Brüt kâr marjı | Brüt kâr / Net satış × 100 | Ürünün brüt satış kârlılığı |
| Katkı marjı | Değişken giderler sonrası katkı / Net satış × 100 | Sabit giderlere ve kâra ayrılabilecek pay |
| Faaliyet kârı | Gelir – İlgili faaliyet giderleri | Temel operasyonların gider sonrası sonucu |
| Net kâr marjı | Dönem net kârı / Net satış × 100 | Finansman ve vergi dahil dönem sonucu |
Brüt kâr marjı
Satılan ürünün satın alma veya üretim maliyetinin net satıştan çıkarılmasıyla hesaplanır.
Ürün maliyetine dahil edilen doğrudan giderler işletmenin muhasebe politikasına göre değerlendirilir.
Katkı marjı
Ürün maliyetiyle birlikte, gerçekleşen satış veya siparişle ilişkili değişken giderlerin düşülmesiyle bulunur.
Örneğin komisyon, ödeme kesintileri, değişken kargo ve reklam edinim giderleri bu analizde değerlendirilebilir.
Faaliyet kâr marjı
Dönemin operasyonel giderleri, personel, bakım, pazarlama ve diğer ilgili faaliyet giderleri hesaba katılır.
Net kâr marjı
İlgili bütün giderler, finansman ve vergiler sonrasındaki gerçek dönem net kârını satış gelirine oranlar.
Önemli: Sipariş başına katkı marjını doğrudan net kâr marjı diye adlandırmayın. Sabit giderler, finansman, amortisman ve ilgili vergisel etkiler henüz düşülmemiş olabilir.
Kâr Marjı ile Maliyet Üzerine Kâr Ekleme Oranı (Markup) Aynı mı?
Hayır. Bu iki oran farklı paydalarla hesaplanır.
Kâr marjı satış gelirine göre, markup ürünün maliyetine göre hesaplanır.
Ürün maliyeti:
400 TL
Net satış fiyatı:
500 TL
Brüt kâr:
100 TL
BRÜT KÂR MARJI:
100 / 500 × 100 = %20
MALİYET ÜZERİNE EKLEME:
100 / 400 × 100 = %25Yani maliyete %25 eklemek, satıştan %25 brüt marj elde etmek değildir.
Hedef brüt marja göre fiyat
Ürün maliyeti 400 TL ve hedef brüt marj %20 ise:
Fiyat =
Maliyet / (1 - Hedef marj)
400 / (1 - 0,20)
400 / 0,80
SONUÇ:
500 TLBu formül sadece brüt marjı hedefler; komisyon, reklam ve diğer satış maliyetleri ayrıca düşünülmelidir.
E-Ticaret Kâr Hesabına Hangi Giderler Dahil Edilmeli?
Kârlılık hesabı yalnızca ürün maliyetini çıkarmakla tamamlanmaz.
İşletmenin satış modeli, pazaryeri sözleşmesi, lojistik yöntemi ve pazarlama kanalları gider kapsamını belirler.
| Gider | Genel davranışı | Örnek |
|---|---|---|
| Ürün maliyeti | Satılan ürünle ilişkili | Tedarik veya üretim |
| Pazaryeri komisyonu | Satışa bağlı | Kategori satış komisyonu |
| Ödeme komisyonu | İşleme bağlı | Sanal POS hizmet bedeli |
| Kargo | Siparişle ilişkili | Gönderim ücreti |
| Paketleme | Siparişle ilişkili | Kutu, etiket, dolgu malzemesi |
| Reklam | Kampanya veya siparişe dağıtılabilir | Google Ads, Meta Ads |
| İade ve hasar | Sipariş karmasına bağlı | İade nakliyesi, yeniden işleme |
| Hosting ve yazılım | Sabit veya kullanım bazlı | Sunucu, platform ve eklentiler |
| Personel ve muhasebe | Sabit veya karma | Operasyon, destek, kayıt |
| Finansman ve vergi | Duruma bağlı | Kredi maliyeti, ilgili vergi |
Hangi gider sabit, hangisi değişken?
Bir giderin davranışı işletmeye göre değişebilir.
Örneğin reklam aylık bütçeyle yönetilebilir, fakat sipariş başına edinim maliyeti şeklinde analiz edilebilir.
Aynı gideri hem ürün katkısında hem aylık faaliyet giderinde yeniden düşmemek gerekir.
E-Ticaret Kâr Hesabında KDV Nasıl Değerlendirilir?
KDV, kârlılık hesabındaki en önemli ayrımlardan biridir.
Müşterinin ödediği KDV dahil satış bedeli ile işletmenin muhasebeleştirdiği KDV hariç satış geliri aynı olmayabilir.
KDV mükellefi olan ve ilgili girdileri indirim konusu yapabilen bir işletmenin ekonomik gider analizi ile KDV’yi indiremeyen işletmenin maliyet yapısı farklı olabilir.
KDV dahil fiyatı KDV hariç tutara dönüştürme
Yalnızca matematiği göstermek için %20 KDV varsayıldığında:
KDV dahil fiyat:
1.200 TL
Varsayımsal KDV oranı:
%20
KDV hariç satış:
1.200 / 1,20 = 1.000 TL
KDV tutarı:
200 TLBu örnekteki %20 oran, her ürün kategorisinin geçerli KDV oranı olduğu anlamına gelmez.
Pazaryeri komisyonu KDV hariç tutardan mı hesaplanır?
Bu sorunun cevabı platformun güncel sözleşmesine bağlıdır.
Örneğin Amazon Türkiye, resmî ücretlendirme sayfasında satış komisyonunu müşterinin ödediği toplam satış fiyatı üzerinden hesapladığını açıklamaktadır.
Bu bedel ürün, ilgili kargo ve KDV gibi tutarları kapsayabilir.
Ayrıca Amazon’un satış komisyonuna KDV uygulanabilir.
İki farklı matrahı karıştırmayın: Muhasebe amaçlı net satış geliriyle pazaryerinin komisyonu hesapladığı tutar farklı olabilir.
Kâr modelinde ilgili vergilerin indirilebilirliği ve gerçek gider etkisi mali müşavir kayıtlarıyla uyumlu olmalıdır.
Kaynak: Amazon Türkiye ücretlendirme .
1.000 TL’lik Bir E-Ticaret Ürününün Kâr Marjı Nasıl Hesaplanır?
Gerçek ürün performansını değerlendirmek için adım adım ilerleyelim.
Aşağıdaki senaryoda 1.000 TL net satış geliri bulunuyor. Bütün giderler de karşılaştırılabilir net maliyet varsayımlarıdır.
150 TL komisyon, vergi ve platform matrahı etkileri ayrıca değerlendirilmiş varsayımsal etkin maliyettir; herhangi bir pazaryerinin güncel tarifesi değildir.
| Kalem | Temsili tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| Net satış geliri | 1.000 TL | İndirim ve gelir düzeltmeleri sonrası karşılaştırılabilir net tutar |
| Satılan malın maliyeti | 420 TL | Ürün maliyeti |
| Komisyon | 150 TL | Varsayımsal etkin komisyon gideri |
| Kargo | 75 TL | Sipariş gönderimi |
| Paketleme | 20 TL | Ambalaj malzemeleri |
| İade ve operasyon karşılığı | 35 TL | Beklenen ilave değişken gider |
| Siparişe dağıtılmış reklam | 120 TL | Örnek edinim gideri |
| Toplam değişken gider | 820 TL | 420 + 150 + 75 + 20 + 35 + 120 |
| Sipariş başına katkı | 180 TL | Sabit gider öncesi kalan tutar |
1. Adım: Brüt kârı hesaplayın
Net satış:
1.000 TL
Ürün maliyeti:
420 TL
Brüt kâr:
1.000 - 420 = 580 TL
Brüt kâr marjı:
580 / 1.000 × 100 = %58Ürün maliyeti sonrası %58 brüt marj kalmaktadır.
Ancak komisyon, kargo, reklam ve diğer sipariş maliyetleri henüz düşülmemiştir.
2. Adım: Reklam öncesi katkıyı hesaplayın
Brüt kâr:
580 TL
Komisyon:
150 TL
Kargo:
75 TL
Paketleme:
20 TL
İade/operasyon:
35 TL
Reklam öncesi katkı:
580 - 150 - 75 - 20 - 35
SONUÇ:
300 TL
Katkı marjı:
%303. Adım: Reklam sonrası katkıyı hesaplayın
Reklam öncesi katkı:
300 TL
Sipariş başına reklam:
120 TL
Reklam sonrası katkı:
300 - 120 = 180 TL
Reklam sonrası katkı marjı:
180 / 1.000 × 100
SONUÇ:
%18Sonuç nasıl yorumlanmalı?
Bu ürünün brüt kâr marjı %58, reklam öncesi katkı marjı %30, reklam sonrası katkı marjı ise %18 olarak hesaplandı.
%18 net kâr marjı değildir. Hosting, personel, muhasebe, sabit operasyon, finansman ve ilgili vergiler ayrıca değerlendirilmelidir.
Pazaryeri Komisyonları E-Ticaret Kâr Marjını Nasıl Etkiler?
Pazaryeri komisyonları, ürün veya sipariş başına katkıyı doğrudan etkileyebilir.
Ancak komisyonun hangi matraha uygulandığı ve gerçek vergisel maliyeti platforma göre değişir.
Önceki örnekte komisyon dışındaki bütün giderler sabit tutularak farklı etkin komisyon maliyetleri karşılaştırılabilir.
| Varsayımsal etkin komisyon gideri | Sipariş katkısı | Katkı marjı |
|---|---|---|
| 100 TL | 230 TL | %23 |
| 150 TL | 180 TL | %18 |
| 200 TL | 130 TL | %13 |
| 250 TL | 80 TL | %8 |
Bu senaryoda 50 TL daha yüksek komisyon maliyeti, sipariş katkısını 50 TL azaltır.
Trendyol, Amazon ve diğer pazaryerleri aynı komisyonu mu alır?
Hayır. Platform, kategori, satıcı sözleşmesi, ürün fiyatı ve kampanya koşulları farklı olabilir.
Örneğin Amazon Türkiye, resmî ücret sayfasında kategori bazında farklı oranlar yayımlar.
Gerçek karşılaştırmada her platformun güncel sözleşmesi ve finans kayıtları esas alınmalıdır.
Komisyon indiriminde dikkat edilecek nokta
Geçici komisyon kampanyası döneminde ürün kârlı görünebilir.
Ancak kampanya bittikten sonra geçerli normal komisyonla tekrar hesap yapılmalıdır.
Google Ads ve Meta Ads Reklam Giderleri Kâr Marjına Nasıl Dahil Edilir?
E-ticarette reklam yatırımları satış üretmek için kullanılabilir.
Ancak reklamın gelir üretmesi tek başına kârlı olduğu anlamına gelmez.
Sipariş başına reklam maliyeti
Belirli reklam harcamasının aynı tanımla ölçülen siparişlere bölünmesiyle sipariş başına reklam maliyeti hesaplanabilir.
Reklam harcaması:
12.000 TL
Reklama atfedilen sipariş:
100
Atfedilen sipariş başına reklam:
12.000 / 100
SONUÇ:
120 TLBu hesap yalnızca seçilen atıf modeline göre reklam siparişi maliyetini gösterir.
Aynı müşteri farklı kanallardan etkilenmiş olabilir. Google Ads, Meta Ads ve mağaza raporlarında dönüşüm tanımları aynı olmayabilir.
Reklam bütçesi nasıl sınırlandırılmalı?
Öncelikle ürünün reklam öncesi katkısı hesaplanmalıdır.
Sonra siparişten sabit giderleri karşılamak ve hedeflenen kârı bırakmak için gerekli tutar belirlenmelidir.
Ajans hizmet bedeli hesaba dahil mi?
Reklam yönetimi için ayrı hizmet alınırsa yönetim bedeli de işletme maliyetidir.
Bu gider toplam faaliyet bütçesinde dikkate alınmalı; aynı hizmet bedeli iki kez düşülmemelidir.
ROAS, ACOS ve Başabaş ROAS Nasıl Hesaplanır?
ROAS ve ACOS, reklam performansını farklı yönlerden ifade eder.
ROAS formülü
ROAS =
Reklama atfedilen satış değeri
/
Reklam harcamasıÖrneğin 10.000 TL reklam harcamasıyla reklama atfedilen satış değeri 50.000 TL ise ROAS 5 olur.
ACOS formülü
ACOS (%) =
Reklam harcaması
/
Reklama atfedilen satış değeri
× 100
Örnek:
10.000 / 50.000 × 100 = %20Başabaş ROAS nedir?
Başabaş ROAS, tanımlı maliyetler kapsamında reklam sonrası katkının sıfıra indiği satış getirisi düzeyidir.
Önceki 1.000 TL’lik ürün örneğinde reklam öncesi katkı 300 TL olduğu için başabaş reklam gideri de 300 TL’dir.
Net sipariş geliri:
1.000 TL
Reklam öncesi katkı:
300 TL
Reklam öncesi katkı marjı:
%30
Başabaş ROAS:
1 / 0,30 = 3,33
Aynı hesap:
1.000 / 300 = 3,333,33 ROAS, bu ürün senaryosunda tanımlı değişken giderler sonrasında katkının sıfır olduğu seviyedir.
İşletmenin net kâr başabaş noktası değildir. Sabit giderleri ve hedef kârı karşılamak için daha yüksek getiri gerekebilir.
Gerçekleşen ROAS kaç?
1.000 TL reklama atfedilen net satış ve 120 TL reklam gideri varsayılırsa:
1.000 / 120 = 8,33 ROAS
ACOS:
120 / 1.000 × 100 = %12
Reklam sonrası katkı:
180 TLBu durumda ROAS, örnek değişken gider başabaş seviyesinin üzerindedir.
Ancak bu, işletmenin vergi sonrası net kâr elde ettiğini tek başına kanıtlamaz.
Başabaş ROAS neden her üründe farklıdır?
Çünkü ürün maliyeti, komisyon, lojistik, iade ve diğer değişken giderler her ürün için farklı olabilir.
Her mağaza için evrensel bir ideal ROAS rakamı yoktur.
Komisyon ve Reklam Giderlerine Göre Ürün Satış Fiyatı Nasıl Belirlenir?
Bir ürünün satış fiyatını belirlerken maliyet üzerine rastgele bir yüzde eklemek yerine hedeflenen katkı ve değişken maliyetler dikkate alınabilir.
Aşağıdaki formül komisyonun net satış fiyatının sabit bir oranı olduğu basitleştirilmiş model için geçerlidir.
Gerçekte platform komisyon matrahı farklıysa formül buna uyarlanmalıdır.
Net satış fiyatı =
(Sabit tutarlı değişken giderler
+ Hedef sipariş katkısı)
/
(1 - Net satışa oranlı giderler)Hedef 200 TL katkı için örnek
Ürün maliyeti ve diğer sabit tutarlı değişken giderleri önceki senaryodan kullanalım:
Ürün maliyeti:
420 TL
Kargo:
75 TL
Paketleme:
20 TL
İade/operasyon karşılığı:
35 TL
Reklam:
120 TL
Hedef katkı:
200 TL
Toplam:
870 TL
Varsayımsal net satışa
oranlı komisyon: %15
Gerekli net satış fiyatı:
870 / (1 - 0,15)
870 / 0,85
SONUÇ:
1.023,53 TL1.023,53 TL net fiyat uygulandığında varsayımsal %15 gider oranı ve belirtilen diğer maliyetlerle yaklaşık 200 TL katkı kalır.
Bu, müşteriye gösterilecek KDV dahil nihai fiyat değildir. İlgili KDV, platform komisyon matrahı ve diğer koşullar ayrıca hesaplanmalıdır.
Yüzde bazlı reklam gideri de varsa?
Reklam gideri de satışın sabit bir yüzdesi olarak modelleniyorsa, aynı formülün paydasına dahil edilebilir.
Ancak reklamı hem sabit tutar hem de yüzde olarak iki kez saymayın.
İade ve Sipariş İptalleri E-Ticaret Kâr Marjını Nasıl Etkiler?
İadeler gelir, ürün maliyeti, komisyon ve lojistik hesaplarını etkileyebilir.
İade edilen ürünün tekrar satılabilir olmasıyla hasarlı dönmesi aynı ekonomik sonuca yol açmayabilir.
İade oranı nasıl hesaplanır?
Dönemde teslim edilen sipariş:
200
Aynı kapsamda iade edilen sipariş:
20
Adet bazlı iade oranı:
20 / 200 × 100
SONUÇ:
%10Adet bazlı iade oranıyla iade edilen satış tutarının toplam satışa oranı aynı olmayabilir.
İade maliyeti nasıl hesaplanmalı?
Gerçek iadeler kaydedilirken geri ödenen gelir, stok düzeltmeleri ve ilgili maliyetler birlikte işlenmelidir.
Gelecek siparişler için kullanılan tahmini iade karşılığı ayrıca gösterilebilir.
Ancak gerçek iadeler hesaba işlendikten sonra aynı kaybı yeniden karşılık olarak düşmemeye dikkat edilmelidir.
GA4 iadeleri ölçebilir mi?
Google Analytics 4, satın alma için purchase, geri ödeme için refund etkinliklerini destekler.
Tam ve kısmi iadeler için uygun ürün verileri gönderilebilir.
İade olaylarının doğru ölçülmesi, reklam raporlarındaki brüt satış algısını düzeltmeye yardımcı olabilir.
Pazaryerinde Satış mı, Kendi E-Ticaret Sitesi mi Daha Kârlı?
Kendi sitedeki ödeme işlem gideri, pazaryeri satış komisyonundan farklı olabilir.
Buna karşılık kendi siteniz müşteri edinmek için daha yüksek reklam harcaması gerektirebilir.
Önceki pazaryeri örneğini aynı 1.000 TL net satış geliriyle kendi site senaryosuyla karşılaştıralım.
| Kalem | Pazaryeri | Kendi site |
|---|---|---|
| Net satış geliri | 1.000 TL | 1.000 TL |
| Ürün maliyeti | 420 TL | 420 TL |
| Komisyon / ödeme gideri | 150 TL | 35 TL |
| Kargo | 75 TL | 75 TL |
| Paketleme | 20 TL | 20 TL |
| İade/operasyon | 35 TL | 35 TL |
| Reklam | 120 TL | 170 TL |
| Sipariş katkısı | 180 TL | 245 TL |
Bu senaryoda kendi sitenin sipariş katkısı 65 TL daha yüksektir.
Ancak kendi sitenin hosting, geliştirme ve bakım giderleri gibi ek sabit maliyetleri olabilir.
Kendi site her zaman avantajlı mı?
Hayır. Sipariş başına daha yüksek katkı elde edilmesi, bütün sabit giderlerden sonra daha yüksek net kâr anlamına gelmeyebilir.
Bu nedenle ürün katkısı ve satış kanalı giderleri birlikte hesaplanmalıdır.
Aylık E-Ticaret Kârlılığı ve Başabaş Noktası Nasıl Hesaplanır?
Ürün başına katkı hesabından sonra belirli bir dönemin sabit giderleri değerlendirilmelidir.
Önceki pazaryeri örneğinde sipariş başına katkı 180 TL’dir.
Bir ayda 200 karşılaştırılabilir sipariş gerçekleştiğini ve tanımlı aylık sabit faaliyet giderlerinin 24.000 TL olduğunu varsayalım.
Sipariş sayısı:
200
Sipariş başına katkı:
180 TL
Toplam katkı:
200 × 180 = 36.000 TL
Tanımlı aylık sabit gider:
24.000 TL
Sabit gider sonrası sonuç:
36.000 - 24.000
SONUÇ:
12.000 TLBu 12.000 TL, modelde tanımlı faaliyet giderleri sonrası tutardır.
Finansman, gelir veya kurumlar vergisi ve model dışında kalan giderler sonrası net kâr değildir.
Aylık başabaş sipariş sayısı
Aylık sabit gider:
24.000 TL
Sipariş başına katkı:
180 TL
Başabaş sipariş sayısı:
24.000 / 180 = 133,33
Yukarı yuvarlanmış:
134 siparişBu sonuç bütün siparişlerin aynı katkıyı bıraktığı varsayımına dayanır.
Ürün karması değişirse ağırlıklı katkı kullanılması gerekir.
Ortalama Sepet Tutarı ve Ürün Karması Kâr Marjını Nasıl Etkiler?
E-ticarette farklı ürünlerin maliyeti, komisyonu ve iade davranışı birbirinden ayrılır.
Dolayısıyla bütün mağazanın kârlılığını tek bir ürünün marjıyla açıklamak doğru olmaz.
İki ürünlü basit senaryo
| Ürün | Net satış | Katkı | Katkı marjı |
|---|---|---|---|
| A ürünü | 1.000 TL | 180 TL | %18 |
| B ürünü | 500 TL | 150 TL | %30 |
| Toplam | 1.500 TL | 330 TL | %22 |
İki ürünün yüzdelerini doğrudan ortalamasını almak %24 verir.
Ancak satış tutarları farklı olduğundan toplam katkı marjı 330 / 1.500 = %22 olur.
Çapraz satış kârlılığı artırabilir mi?
Sepete eklenen ürünün katkısı pozitifse ve ek lojistik maliyeti uygunsa sipariş katkısı yükselebilir.
Fakat ücretsiz kargo eşiği, yüksek indirim veya ek iade riski sonucu değiştirebilir.
E-Ticarette Kârlılık Raporu Nasıl Hazırlanır?
Sağlıklı bir rapor, satış kanallarının verilerini aynı tanımlar ve karşılaştırılabilir dönemlerle birleştirmelidir.
Ürün bazlı raporda hangi alanlar bulunmalı?
- Ürün SKU ve kategori.
- Satılan ve net kalan adet.
- Brüt ve net satış geliri.
- Satılan malın maliyeti.
- Pazaryeri veya ödeme komisyonu.
- Kargo ve paketleme gideri.
- İade ve operasyon maliyeti.
- Reklam harcaması ve atfedilen satış.
- Brüt kâr marjı.
- Reklam öncesi katkı.
- Reklam sonrası katkı.
- Dağıtılan veya ayrı gösterilen sabit giderler.
Google Analytics 4 hangi verileri sağlar?
GA4 e-ticaret ölçümünde purchase ve refund gibi olaylar kullanılabilir.
Ürün satın alma ve iade verileri analiz edilebilir.
Ancak GA4 tek başına ürün tedarik maliyetini, platform komisyonunu veya bütün muhasebe giderlerini otomatik olarak doğru net kâra dönüştürmez.
Google Ads raporu nasıl yorumlanmalı?
Google Ads, tanımlanan dönüşüm değerleri ve reklam maliyetleriyle ROAS analizine yardımcı olur.
Ancak reklam gelirine ürün, kargo, komisyon, iade ve diğer giderlerin eklenmesiyle bütünleşik kârlılık raporu oluşturulur.
Hangi veri kaynakları birlikte kullanılabilir?
WooCommerce, Shopify, pazaryeri satıcı raporları, ödeme sağlayıcısı, muhasebe, GA4 ve reklam platformları birlikte değerlendirilebilir.
Aynı siparişin farklı kaynaklarda tekrar sayılmasına dikkat edilmelidir.
E-Ticarette Kâr Marjını Hesaplamak İçin 12 Adımlık Uygulama
Analiz dönemini belirleyin
Aylık, haftalık veya ürün lansman dönemi seçin. Bütün gelir ve giderleri aynı kapsamla karşılaştırın.
Net satış gelirini hesaplayın
İlgili indirim, iptal, iade ve gelir düzeltmelerini doğru döneme kaydedin. Muhasebe ve raporlama tanımlarını eşleştirin.
Ürün maliyetlerini belirleyin
Satılan malın tedarik veya üretim maliyetini doğru adet ve dönemle eşleştirin.
Brüt kâr marjını hesaplayın
Net satıştan satılan malın maliyetini çıkarın; sonucu net satışa bölerek yüzdeye dönüştürün.
Komisyon ve işlem ücretlerini ekleyin
Her pazaryeri ve ödeme sağlayıcısının gerçek sözleşme ve matrahını dikkate alın.
Kargo ve paketleme giderlerini hesaplayın
Gerçek gönderi maliyeti, ambalaj ve gerekiyorsa sipariş hazırlama işçiliğini değerlendirin.
İadeleri ve hasarları doğru kaydedin
Gerçek iadelerle gelecek siparişler için kullanılan tahmini giderleri birbirine karıştırmayın.
Reklam öncesi katkıyı bulun
Ürün, komisyon, lojistik ve diğer tanımlı değişken giderlerden sonra kalan tutarı belirleyin.
Reklam maliyetini ekleyin
Google Ads, Meta Ads ve pazaryeri reklamlarını uygun atıf ve dönem tanımlarıyla değerlendirin.
Başabaş seviyesini hesaplayın
Reklam öncesi katkıyla başabaş reklam harcamasını; sipariş katkısıyla sabit gider başabaşını inceleyin.
Aylık faaliyet ve net kârı ayırın
İlgili sabit gider, finansman, amortisman ve vergisel etkileri değerlendirerek dönem sonucunu hesaplayın.
Ürün ve kanal bazında karar verin
Katkısı düşük ürünleri, yüksek maliyetli kampanyaları ve iade riski olan kategorileri belirleyerek iyileştirme planlayın.
E-Ticaret Kâr Marjı Hesabında Yapılan 10 Yaygın Hata
1. Markup ile marjı karıştırmak
Maliyet üzerine %25 eklemenin satış üzerinden %25 marj oluşturduğunu varsaymak.
2. KDV dahil ve hariç tutarları karıştırmak
Satış geliri, ürün maliyeti ve komisyon matrahında farklı vergi temelleri kullanmak.
3. Komisyonu ürün maliyetinden bağımsız görmek
Satış komisyonunun ve platform ücretlerinin katkıya etkisini hesaplamamak.
4. Reklam gelirini net kâr saymak
ROAS yüksek olduğunda bütün giderler sonrasında da aynı oranda kâr kaldığını düşünmek.
5. İadeleri hesaba katmamak
Geri ödemeleri, hasarları ve iade operasyonunun maliyetini analiz dışı bırakmak.
6. Reklam giderini iki kez saymak
Sipariş başına düşülen medya harcamasını faaliyet giderinde ikinci kez çıkarmak.
7. Ürün karmasını göz ardı etmek
Farklı satış tutarlarına sahip ürünlerin marj yüzdelerini doğrudan ortalamak.
8. Brüt marjı net marj diye sunmak
Komisyon, sabit gider, vergi ve finansman maliyetleri öncesi sonucu net kârla karıştırmak.
9. Geçici komisyon indirimini kalıcı kabul etmek
Kampanya sonrasındaki normal işlem maliyetleriyle yeniden hesaplama yapmamak.
10. Yalnızca toplam ciroya odaklanmak
Satış hacmi artarken ürün ve kanal katkısının düşüp düşmediğini takip etmemek.
E-Ticaret Kârlılığı İçin 30 Maddelik Kontrol Listesi
Satış ve ürün maliyeti
- 1. Analiz dönemi ve para birimi belirlendi.
- 2. Brüt ve net satış gelirleri ayrıldı.
- 3. İndirim ve iadeler doğru şekilde kaydedildi.
- 4. Satılan malın maliyeti hesaplandı.
- 5. Brüt kâr ve brüt kâr marjı bulundu.
Komisyon ve lojistik
- 6. Pazaryeri komisyon oranları doğrulandı.
- 7. Komisyonun gerçek matrahı belirlendi.
- 8. Komisyon ve ödeme giderlerinin vergisel etkisi değerlendirildi.
- 9. Kargo ve paketleme tutarları hesaplandı.
- 10. Depolama ve ek lojistik hizmetleri incelendi.
Reklam ve katkı
- 11. Reklam öncesi katkı hesaplandı.
- 12. Google Ads ve Meta Ads giderleri ayrıldı.
- 13. Reklama atfedilen satışlar doğru tanımlandı.
- 14. Reklam sonrası katkı marjı hesaplandı.
- 15. Başabaş ROAS ürün veya ürün grubuna göre belirlendi.
İade ve müşteri davranışı
- 16. Sipariş ve tutar bazlı iade oranları hesaplandı.
- 17. Gerçek iade ve tahmini karşılık çift sayılmadı.
- 18. Ürün hasarı ve yeniden satış durumu incelendi.
- 19. Sipariş başına değişken operasyon giderleri hesaplandı.
- 20. Tekrar satın alma ve müşteri edinim maliyeti değerlendirildi.
Fiyatlandırma ve kanal
- 21. Marj ile markup arasındaki fark kontrol edildi.
- 22. Hedef katkıya göre ürün fiyatı hesaplandı.
- 23. Kampanya sonrası kârlılık simülasyonu yapıldı.
- 24. Pazaryeri ve kendi site katkıları karşılaştırıldı.
- 25. Ürün karması ağırlıklı marjla değerlendirildi.
Raporlama ve büyüme
- 26. Sabit giderler değişken giderlerden ayrıldı.
- 27. Aylık başabaş sipariş adedi hesaplandı.
- 28. Net kâr için finansman ve vergi etkileri incelendi.
- 29. GA4, reklam, pazaryeri ve muhasebe verileri karşılaştırıldı.
- 30. En yüksek katkılı ürün ve kanallar için aksiyon planı hazırlandı.
E-Ticarette Kâr Marjı Hesaplama Hakkında 15 Sık Sorulan Soru
1. E-ticarette kâr marjı nasıl hesaplanır?
İlgili kâr tutarı net satış gelirine bölünür ve 100 ile çarpılır. Brüt kâr, katkı ve net kâr için dahil edilen giderler farklıdır.
2. Brüt kâr marjı nedir?
Net satış gelirinden satılan malın maliyeti çıkarılarak bulunan brüt kârın net satışa oranıdır.
3. Net kâr marjı nedir?
İlgili bütün faaliyet ve faaliyet dışı giderler ile vergiler sonrası net kârın net satış gelirine oranıdır.
4. Katkı marjı neyi gösterir?
Satış gelirinden tanımlı değişken giderler çıkarıldıktan sonra sabit giderleri karşılamak ve kâr oluşturmak için kalan payı gösterir.
5. Kâr marjı ile markup arasındaki fark nedir?
Kâr marjında payda satış geliri, markup hesabında ürün maliyetidir. Örneğin 400 TL maliyetli ürünün 500 TL’ye satılması %20 brüt marj ve %25 markup oluşturur.
6. Pazaryeri komisyonu kâr marjından nasıl düşülür?
Gerçek komisyon matrahı, oranı ve vergi etkisiyle bulunan gider, tanımlı katkı hesabına dahil edilir. Her pazaryerinin sözleşmesi esas alınmalıdır.
7. Reklam gideri ürün kârına dahil mi?
Evet. Kârlılık analizinde reklamın ekonomik gideri değerlendirilmelidir. Siparişe dağıtılmış reklam harcaması kullanılıyorsa aynı tutar ikinci kez düşülmemelidir.
8. ROAS 5 olması kârlı olduğum anlamına gelir mi?
Hayır. ROAS 5, reklama atfedilen satış değerinin reklam maliyetinin beş katı olduğunu gösterir. Ürün, komisyon, kargo, iade ve diğer giderler ayrıca değerlendirilmelidir.
9. Başabaş ROAS nasıl hesaplanır?
Basitleştirilmiş değişken gider modelinde başabaş ROAS, 1’in reklam öncesi katkı marjına bölünmesiyle bulunur. Sabit giderleri ve hedef net kârı karşılayan ROAS bundan farklı olabilir.
10. E-ticarette ideal kâr marjı yüzde kaç olmalı?
Bütün işletmeler için geçerli tek bir oran yoktur. Ürün kategorisi, rekabet, maliyet yapısı, iade oranı, stok hızı ve hedeflenen faaliyet kârı değerlendirilmelidir.
11. KDV dahil tutardan kâr hesaplanır mı?
Gerçek kâr hesabında KDV’nin ekonomik ve muhasebesel etkisi doğru ele alınmalıdır. KDV hariç gelir ile KDV dahil komisyon matrahı birbirine karıştırılmamalıdır.
12. Ürün fiyatı maliyete yüzde eklenerek belirlenebilir mi?
Markup yöntemi kullanılabilir; ancak hedef marj, komisyon, kargo, reklam ve diğer giderler ayrıca değerlendirilmeli, ürün katkısı doğrulanmalıdır.
13. İade oranı kârlılığı nasıl etkiler?
İadeler satış gelirini azaltabilir; nakliye, yeniden işleme, hasar ve stok maliyeti oluşturabilir. Gerçek kayıtlarla tahmini karşılıklar çift sayılmamalıdır.
14. Pazaryeri mi kendi e-ticaret sitesi mi daha kârlı?
Kesin bir kazanan yoktur. Pazaryerinin komisyon ve lojistik giderleri; kendi sitenin ödeme, müşteri edinim ve teknik işletme giderleri birlikte hesaplanmalıdır.
15. E-ticaret kârını Google Analytics gösterir mi?
GA4 satın alma ve iade gibi olayları ölçebilir. Ancak bütün ürün maliyetleri, komisyonlar, sabit giderler ve vergilerle gerçek net kâr hesabı için ek veri kaynakları gerekir.
Sonuç: E-Ticarette Gerçek Kârlılık Cirodan Değil, Doğru Gider Hesabından Anlaşılır
E-ticarette yüksek satış hacmi önemli olabilir; ancak tek başına işletmenin kârlı olduğunu göstermez.
Ürün maliyeti sonrası brüt marj, sipariş giderleri sonrası katkı marjı ve dönem net kârı ayrı değerlendirilmelidir.
Pazaryeri komisyonları, Google Ads ve Meta Ads giderleri, kargo, paketleme ve iadeler ürün katkısını önemli ölçüde değiştirebilir.
Bu nedenle reklam bütçesi belirlemeden önce reklam öncesi katkıyı ve başabaş ROAS’ı hesaplamak yararlıdır.
Fiyatlandırma yapılırken marj ve markup farkı bilinmeli, KDV dahil ve hariç tutarlar karıştırılmamalıdır.
Sürdürülebilir e-ticaret yönetimi; ürün, kanal ve kampanya bazında doğru maliyet hesaplamasına dayanır.
E-Ticaret Sitenizin Reklam ve Dönüşüm Performansını Değerlendirin
İstanbul merkezli Zeymedya Reklam Ajansı , 2014’ten beri SEO, Google Ads, Meta Ads, WordPress web tasarım ve dönüşüm optimizasyonu hizmetleri sunmaktadır.
E-ticaret işletmelerinde yalnızca trafik ve reklam gösterimi değil, ürün katkısı, dönüşüm oranı ve müşteri edinim maliyeti de önemlidir.
Kendi mağazanızın organik görünürlüğünü, reklam stratejisini ve kullanıcı deneyimini değerlendirmek için Zeymedya’nın ilgili hizmetlerini inceleyebilirsiniz.
E-Ticaret SEO Hizmetleri Zeymedya ile İletişime GeçinBu yazıdaki hesaplamalar örnek niteliğindedir. Zeymedya’nın muhasebe veya vergi danışmanlığı verdiği iddia edilmez. Belirli satış, ROAS veya kâr garantisi sunulmaz.
E-Ticaret Kâr Marjı ve Reklam Hesabı İçin Kaynaklar
Formüller, kavramlar, komisyon uygulamaları ve analitik özellikleri aşağıdaki kaynaklarla desteklenmektedir.
- Shopify — Kâr Marjı Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
- Shopify — Markup ve Kâr Marjı Arasındaki Fark
- Shopify — Net Kâr Marjı Formülü
- Amazon Türkiye — Satış Komisyonları ve Ücretler
- Google Ads Yardım — Hedef ROAS
- Google Analytics — Önerilen E-Ticaret Etkinlikleri
- Google Analytics — E-Ticaret Etkinlikleri ve İadeler
- Gelir İdaresi Başkanlığı — Vergi Uygulamaları
Yayın tarihi: 10 Kasım 2026. Platformların ücretleri ve raporlama özellikleri zamanla değişebilir.
Finansal açıklama: Bu makaledeki bütün ürün maliyetleri, gelir örnekleri, pazaryeri komisyon varsayımları, reklam harcamaları, marj senaryoları ve başabaş hesapları eğitim amaçlıdır.
Vergisel açıklama: KDV oranı, indirilecek KDV, komisyon matrahı ve vergi sonrası net kâr işletmenin gerçek kayıtlarına göre değerlendirilmelidir.



